demo sklepu z ceramikami demo sklepu artystycznego

przykłady galerii internetowych przykłady galerii www

Szlakiem naramowickich kapliczek i krzyży

Ciekawe miejsca » Szlakiem naramowickich kapliczek i krzyży

 

Artykuł jest fragmentem projektu pt. „Naramowice: poszukiwanie śladów przeszłości w krajobrazie kulturowym”, realizowanego przez uczniów Zespołu Szkół im. J. i W. Zamoyskich Technikum w Poznaniu: Dagmarę Drozdę, Kamila Preislera i Michała Nowakowskiego (autora zdjęć), pod kierunkiem mgr inż. Doroty Polskiej-Olszewskiej w ramach Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej pt. „Turystyka i rekreacja w aglomeracjach”.

Charakterystycznymi elementami polskiego krajobrazu kulturowego są kapliczki, krzyże przydrożne, figury i kolumny maryjne, które obok kościołów, kaplic i cmentarzy, wyznaczają ważne, zawsze pozytywnie wartościowane, przestrzenie religijne. Jednocześnie stanowią materialny wyraz wiary mieszkańców. Były wznoszone w miejscach ważnych dla lokalnych społeczności, np. przy drogach, ich rozwidleniach czy skrzyżowaniach. Ludzie wierzyli, że święci patroni, których wizerunki umieszczali w kapliczkach, będą ich chronić od niepowodzeń. Wiele kapliczek i figur miało charakter wotywny. Stawiano je nie tylko w przestrzeni publicznej; pojawiały się też na prywatnym terenie siedziby, w przedogródku czy wręcz na frontowych ścianach domów.

Nasz spacer rozpoczynamy od skrzyżowania ulic Bolka i Naramowickiej, czyli miejsca, gdzie stoi prawdopodobnie najstarsza tutejsza kapliczka, w ostatnich latach odrestaurowana. Dalej kierujemy się w stronę osi dawnej wsi - na ulicę Rubież. Tam, na terenie prywatnej posesji, u zbiegu ulic Rubież i Boranta, w ogrodzie znajduje się figura Matki Bożej Królowej Świata, ustawiona na cokole z inskrypcją „Matuchno broń nas”. Idąc dalej w kierunku południowym, dochodzimy do dawnej Katolickiej Szkoły Powszechnej, a obecnie Zespołu Szkół im. Jadwigi i Władysława Zamoyskich Technikum w Poznaniu, gdzie w otoczeniu tradycyjnych lip usytuowana jest kolumna z figurą Matki Bożej Królowej Polski, ufundowana przez miejscową społeczność jako wotum dziękczynne w dziesiątą rocznicę odzyskania niepodległości. Uroczystego poświęcenia dokonał 11 listopada 1928 r. błogosławiony ks. radca Narcyz Putz - ówczesny proboszcz parafii św. Wojciecha, do której należały Naramowice. Rzeźba Matki Bożej umieszczona jest na kolumnie i cokole z inskrypcją. Obecna tablica pochodzi z okresu po II wojnie światowej. Umieszczono na niej tekst: „Królowej Polski za powtórne wskrzeszenie Ojczyzny 1918 i 1945”. Ta kolumna maryjna ma szczególne znaczenie. To tutaj koncentrowało się życie wsi (uroczystości religijne i ważne spotkania). W okresie 1932-1935 figura akcentowała też lokalizację tymczasowej kaplicy, urządzonej w jednej ze szkolnych sal, gdzie raz na dwa tygodnie odprawiana była msza święta.

Idąc dalej, tuż za rogiem natrafiamy na kolejną kapliczkę, która stoi na terenie prywatnej posesji przy rondzie. Pochodzi z lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku i stanowi wotum wdzięczności rodziny Matce Bożej. Dochodzimy do ulicy Naramowickiej, dalej kierujemy się na południe, przechodząc przez tereny kościelne. Po drodze napotykamy kolejną figurę Matki Bożej, która została poświęcona w 1949 r. i wskazuje miejsce dawnego, spalonego pod koniec wojny, pierwszego drewnianego kościoła parafialnego. Przez lata tradycyjnie przy niej zbierały się dzieci przystępujące do I Komunii Świętej. Na terenie przykościelnym znajdziemy jeszcze trzy obiekty: ufundowaną w 1997 r. i ustawioną pomiędzy probostwem a kościołem figurę Matki Bożej Fatimskiej, głaz upamiętniający wejście w trzecie tysiąclecie oraz drewniany krzyż misyjny. Spod kościoła udajemy się w stronę zachodnią ulicą Łużycką, gdzie na wysokości os. Łokietka widnieje metalowy krzyż wzniesiony w II połowie XX wieku. Skręcając w ulicę Dziewanny, a następnie w Madziarską trafiamy na kolejną kapliczkę Matki Bożej – rodzinne wotum wdzięczności - znajdującą się na terenie posesji przy ulicy Swarożyca. Czytamy tam inskrypcję: Matko wszelkich łask módl się za nami. Interesującym obiektem jest drewniany krzyż, stojący na rogu ulic Sarmackiej i Alzackiej, na terenie przedwojennego osiedla tzw. „Działek”, pierwotnie usytuowany u zbiegu ulic Sarmackiej i Umultowskiej. Jego obecność podkreślały dwie topole włoskie. Miejsce to było ważne dla mieszkańców osiedla: służyło do wspólnych spotkań i modlitw, a także tradycyjnej, wielkanocnej święconki. Prace budowlane prowadzone na tym terenie pod koniec ubiegłego stulecia spowodowały jednak konieczność zmiany lokalizacji krzyża.

Zataczamy koło, wracamy ulicą Madziarską do Skwierzyńskiej. Dochodzimy do terenu budowy nowej świątyni i tu, pod najnowszym, dwa lata temu poświęconym krzyżem, kończymy naszą wędrówkę szlakiem naramowickich krzyży oraz kapliczek, które przez lata na stałe wpisały się w krajobraz, stając się świadkami historii regionu i jego mieszkańców. 

 

Fot. M. Nowakowski